← Terug naar overzicht
Beslissing na overlijden

Erfenis aanvaarden of weigeren

Als erfgenaam heeft u drie keuzes, elk met andere gevolgen voor uw eigen geld — vooral belangrijk als u vermoedt dat er schulden zijn.

Dit is algemene voorlichting, geen juridisch advies op maat. Twijfelt u of er schulden zijn, of is de situatie complex? Raadpleeg een notaris of erfrechtjurist vóórdat u een keuze maakt — een eenmaal gemaakte keuze kan meestal niet worden teruggedraaid.

Uw drie opties

Zuiver aanvaarden

U neemt de erfenis volledig aan: alle bezittingen én alle schulden. Zijn de schulden hoger dan de bezittingen, dan betaalt u het verschil uit uw eigen vermogen.

Beneficiair aanvaarden

U wordt erfgenaam, maar bent niet met uw privévermogen aansprakelijk als de schulden groter zijn dan de nalatenschap. Vereist een officiële verklaring bij de rechtbank.

Verwerpen

U krijgt niets — geen bezittingen, geen schulden, geen erfbelasting. Uw erfdeel gaat naar de overige erfgenamen, of naar uw eigen kinderen.

Let op vóórdat u kiest

Gebruikt of verkoopt u spullen uit de nalatenschap, of betaalt u schuldeisers met geld van de overledene, dan gaat de wet er vaak vanuit dat u automatisch zuiver heeft aanvaard — ook als u dat niet had bedoeld. Wacht met dit soort handelingen tot u een bewuste keuze heeft gemaakt.

Hoeveel tijd heeft u?

De wet schrijft geen harde termijn voor. In de praktijk geldt drie maanden als redelijke termijn om de omvang van de nalatenschap te onderzoeken. Een schuldeiser of mede-erfgenaam kan wel de kantonrechter vragen u een termijn te stellen (artikel 4:192 BW) — die termijn is in de praktijk meestal ook drie maanden.

Minderjarige erfgenamen kunnen alleen beneficiair aanvaarden of verwerpen, nooit zuiver aanvaarden

Hoe geeft u uw keuze door

Voor beneficiair aanvaarden of verwerpen is een officiële stap nodig; voor zuiver aanvaarden niet (u hoeft dan niets te doen, of u gedraagt zich al als erfgenaam).

  1. Vul het formulier "Verklaring nalatenschap" in (te vinden via rechtspraak.nl)
  2. Onderteken het formulier en voeg een kopie van uw legitimatie en de overlijdensakte toe
  3. Dien het in bij de griffie van de rechtbank
  4. Betaal het griffierecht — reken op een bedrag in de orde van €80-90 (2026), controleer het actuele bedrag bij de rechtbank zelf

Veelgestelde vragen

Kan ik mijn keuze later nog wijzigen?

In principe niet. Bij een onverwachte schuld die u redelijkerwijs niet kon kennen, kunt u binnen drie maanden naar de rechter om zuiver aanvaarden om te zetten in beneficiair — maar de rechter staat dit niet snel toe, en u moet bewijzen dat u goed onderzoek heeft gedaan.

Als ik verwerp, wie krijgt dan mijn deel?

Uw deel gaat naar de overige erfgenamen in dezelfde graad. Zijn die er niet, dan kan het doorlopen naar de volgende graad — soms naar uw eigen kinderen. Wilt u voorkomen dat zij dan met eventuele schulden worden geconfronteerd, dan moeten zij zelf ook verwerpen of beneficiair aanvaarden.

Betaal ik erfbelasting als ik verwerp?

Nee. Bij verwerpen ontvangt u niets, dus bent u ook geen erfbelasting verschuldigd.

Verder lezen

Erven met schulden: de vereffeningsprocedure · Executeur-stappenplan · Aangifte erfbelasting · Hulp zoeken

Bronnen: Rechtspraak.nl, Juridisch Loket, Notaris.nl. Laatst gecontroleerd: augustus 2026.